Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Darlun ystadegol o sefyllfa'r Gymraeg

Ym mis Chwefror 2012 cyhoeddwyd “Darlun ystadegol o sefyllfa’r Gymraeg”.

Prif bwyntiau “Darlun ystadegol o sefyllfa’r Gymraeg”

Dosbarthiad siaradwyr Cymraeg:

Newidiodd dosbarthiad daearyddol siaradwyr Cymraeg rhwng 1991 a 2001. Golyga hynny fod y tebygolrwydd y bydd siaradwr Cymraeg yn cwrdd â siaradwr Cymraeg arall ar hap wedi lleihau dros y cyfnod hwnnw.

  • Yr ardaloedd traddodiadol: Yn ôl Arolygon Defnydd Iaith 2004–06 roedd 56% o’r holl siaradwyr Cymraeg rhugl, o bob oed, yn byw yn y pedair sir ‘traddodiadol Gymraeg’ (Ynys Môn, Gwynedd, Ceredigion a Chaerfyrddin). O Gyfrifiad yr Ysgolion, 2011, gellir cyfrifo bod 62% o’r plant cynradd y dywedodd eu rhieni eu bod yn siarad Cymraeg yn rhugl gartref yn byw yn y pedair sir hyn.
  • Y De-ddwyrain: Yn 2011 cafodd mwy o blant 7 oed eu hasesu mewn Cymraeg iaith gyntaf yn Rhondda Cynon Taf (523) a Chaerdydd (536) nac yn Ynys Môn (469) a Cheredigion (445).

Mudoledd

  • Mae colled net (2,000–3,000) o siaradwyr Cymraeg rhugl o Gymru bob blwyddyn (allfudo, marwolaeth ayyb).
  • Ar gyfartaledd, mae 55,000 o bobl yn symud i mewn i Gymru bob blwyddyn (mae hyn gyfystyr â maint poblogaeth Merthyr yn symud i Gymru o’r tu allan bob blwyddyn – ond crynswth y mewnfudo yw hwn: mae nifer ychydig yn llai yn symud allan hefyd).

Rhuglder siarad

Yn ôl Arolwg Cymdeithasol Cymru 1992, roedd 61% (363 o filoedd) o’r rhai oedd yn siarad Cymraeg yn gallu ei siarad yn rhugl. Yn ôl Arolygon Defnydd Iaith 2004–06, 58% (317 o filoedd) o’r rhai oedd yn gallu siarad Cymraeg oedd yn eu hystyried eu hunain yn rhugl. Awgryma hyn felly fod nifer y siaradwyr rhugl wedi gostwng tua 3% (46 o filoedd) rhwng 1992 a 2004–06.

Dyfodol y Gymraeg

Mae’r ffigurau isod yn nodi rhagamcan ar sail sefyllfa 2001.

 

 

2001

2011

2021

2031

Pawb 3 oed a throsodd

 

 

 

 

% yn gallu siarad Cymraeg

20.8

20.0

20.0

20.3

Nifer yn gallu siarad Cymraeg

582,000

583,000

617,000

654,000

Plant 3 oed:

 

 

 

 

% yn gallu siarad Cymraeg

14.9

15.4

16.2

16.3

 

Mae dolen i ddogfen “Darlun ystadegol o sefyllfa’r Gymraeg” ar y dde.

Trwy barhau i ddefnyddio’r wefan, rydych yn cytuno i ni osod nifer fechan o gwcis. Polisi cwcis

Cau