Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Safonau’r Gymraeg mewn rheoliadau

​Heddiw yn y Cynulliad pasiwyd rheoliadau sy’n pennu safonau’r Gymraeg, ac fe eglurodd Comisiynydd y Gymraeg beth yw’r camau nesaf er mwyn gosod y safonau ar sefydliadau.

Dywedodd Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws:

“Mae’r ffaith bod y safonau bellach wedi eu pasio’n rheoliadau yn golygu y gallaf yn awr symud ymlaen gyda’r broses statudol (yn unol â Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011) o osod y gofynion newydd ar sefydliadau. Golyga hyn bod dinasyddion Cymru gam yn nes tuag at fod â hawliau i dderbyn gwasanaethau Cymraeg gan sefydliadau.

“Mae’n bwysig nodi, serch hynny, nad dyma’r cam terfynol yn y broses o gyflwyno safonau, a bod yna gamau statudol eraill y mae’n rhaid eu dilyn cyn y bydd sefydliadau’n gweithredu safonau.”

Wrth amlinellu’r camau nesaf yn y broses o osod safonau ar y 26 sefydliad cyntaf (Gweinidogion Cymru, cynghorau sir a chynghorau bwrdeistref sirol yng Nghymru ac Awdurdodau Parciau Cenedlaethol Cymru), eglurodd y Comisiynydd beth yw ei rôl hi yn y cyfnod nesaf:

“Yn ôl y ddeddfwriaeth, mater i mi yw penderfynu pa safonau i’w gosod ar bob sefydliad drwy ‘hysbysiadau cydymffurfio’. Bydd yr hysbysiad cydymffurfio yn nodi pa safonau’n union y dylai pob sefydliad orfod eu gweithredu ac erbyn pryd y mae’n ofynnol iddynt gydymffurfio â nhw.”

Mae’r broses o gyflwyno safonau yn digwydd mewn cyfres o gylchoedd. Rheoliadau Cylch 1 sydd wedi eu pasio gan y Cynulliad heddiw, ar gyfer Gweinidogion Cymru, cynghorau sir a chynghorau bwrdeistref sirol yng Nghymru ac Awdurdodau Parciau Cenedlaethol. Mae’r Comisiynydd eisoes wedi cychwyn ar y broses o gyflwyno safonau i sefydliadau Cylch 2, sef 119 o sefydliadau sy’n cynnwys byrddau iechyd, colegau a phrifysgolion a chyrff cyhoeddus yng Nghymru. Ym mis Mai 2015 bydd y broses o gyflwyno safonau i sefydliadau Cylch 3 yn dechrau, sef 61 o sefydliadau, yn cynnwys darparwyr tai cymdeithasol, adrannau Llywodraeth y DU, cwmnïau dŵr, Grŵp y Post Brenhinol a’r Swyddfa Bost. Yna bydd y Comisiynydd yn dechrau cyflwyno safonau i sefydliadau a sectorau eraill a enwir yn y Mesur.

Ychwanegodd y Comisiynydd:

“Ein nod yw penderfynu pa safonau ddylai fod yn benodol gymwys i’r sefydliadau a sectorau eraill a enwir yn y Mesur. Byddwn yn cyhoeddi rhaglen ar gyfer cyflwyno safonau i ragor o sefydliadau a sectorau wedi i ni dderbyn cadarnhad gan Lywodraeth Cymru o’u hamserlen hwy o safbwynt llunio a chymeradwyo rheoliadau safonau Cylch 3.” 


Amserlen cyflwyno safonau i sefydliadau Cylch 1

• Ebrill - Mehefin 2015
Bydd y Comisiynydd yn llunio hysbysiadau cydymffurfio drafft unigol ar gyfer bob un o’r sefydliadau

• 22 Mehefin 2015
Cyfnod Ymgynghori gyda’r sefydliadau ar yr hysbysiadau cydymffurfio yn cychwyn (yn unol ag Adran 47 y Mesur)

• 20 Gorffennaf 2015
Y cyfnod ymgynghori yn dod i ben. Y Comisiynydd yn dadansoddi’r ymatebion ac yn llunio hysbysiadau cydymffurfio terfynol ar gyfer y sefydliadau.

• Medi 2015
Y Comisiynydd yn gosod hysbysiadau cydymffurfio terfynol ar y 26 sefydliad (o dan adran 44 Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011)


Amserlen cyflwyno safonau i sefydliadau Cylch 2

• Bu’r Comisiynydd yn cynnal ymchwiliadau safonau (sef casglu tystiolaeth gan y sefydliadau a’r cyhoedd) mewn perthynas â sefydliadau Cylch 2 rhwng Tachwedd 2014 a Chwefror 2015

• Mawrth – Mai 2015
Llunio adroddiadau safonau yn seiliedig ar y dystiolaeth a ddaeth i law

• 29 Mai 2015
Cyflwyno adroddiadau safonau at sylw Gweinidogion Cymru

• Yr Hydref 2015
Gweinidogion Cymru yn drafftio rheoliadau safonau ar gyfer Cylch 2


Amserlen cyflwyno safonau i sefydliadau Cylch 3

• 25 Mai 2015
Cychwyn ymchwiliadau safonau

• Hydref 2015
Cyflwyno adroddiadau safonau at Weinidogion Cymru

• Cyfrifoldeb Gweinidogion Cymru wedyn fydd llunio rheoliadau a’u llywio drwy’r Cynulliad. Unwaith y bydd hynny wedi ei wneud, bydd y Comisiynydd yn symud ymlaen i’r broses o ddrafftio hysbysiadau cydymffurfio, gan ddilyn y camau statudol.

Trwy barhau i ddefnyddio’r wefan, rydych yn cytuno i ni osod nifer fechan o gwcis. Polisi cwcis

Cau