Anwybyddu Gorchmynion y Rhuban
Neidio i'r prif gynnwys

Paratoi cynlluniau iaith Gymraeg

 
Mae Deddf yr Iaith Gymraeg 1993 yn rhoi sail gyfartal i’r Gymraeg a’r Saesneg mewn bywyd cyhoeddus yng Nghymru. Mae’n gosod dyletswydd ar y sector cyhoeddus i drin y ddwy iaith yn gyfartal wrth ddarparu gwasanaethau i’r cyhoedd.
 
Dan y Ddeddf, rhaid i sefydliadau cyhoeddus baratoi cynllun iaith i egluro pa wasanaethau fyddant yn eu darparu trwy gyfrwng y Gymraeg, sut a phryd. Gall Cyrff y Goron, cwmnïau preifat a sefydliadau’r trydydd sector baratoi cynllun iaith gwirfoddol.
 
Mae sefydliadau cyhoeddus sy’n darparu gwasanaethau i’r cyhoedd yng Nghymru, dan ddyletswydd statudol i baratoi cynllun iaith Gymraeg os ydynt yn derbyn hysbysiad i baratoi cynllun gan Gomisiynydd y Gymraeg. Bydd yr hysbysiad yn pennu’r dyddiad y mae’n ofynnol i’r sefydliad gyflwyno’r cynllun i’r Comisiynydd, a bydd hefyd yn amlinellu sut y gallant wneud cais i ymestyn y terfyn amser.
 
Canllawiau statudol
Wrth lunio cynllun, rhaid i’r sefydliad ddilyn y canllawiau statudol ar baratoi cynllun iaith a roddir iddo gan y Comisiynydd. Cyn cyflwyno cynllun iaith i’r Comisiynydd ei gymeradwyo, rhaid i’r sefydliad gynnal ymgynghoriad cyhoeddus er mwyn derbyn sylwadau gan aelodau’r cyhoedd. Wedi hynny, os bydd cynllun a gyflwynir yn dderbyniol bydd y Comisiynydd yn ei gymeradwyo.
 
Diwygio cynlluniau iaith
Os bydd newidiadau i swyddogaethau neu amgylchiadau sefydliad sydd â chynllun iaith, gall y Comisiynydd neu’r sefydliad gynnig diwygio’r cynllun, drwy hysbysiad ysgrifenedig i’r llall. Os bydd y diwygiadau’n dderbyniol i’r Comisiynydd, bydd y cynllun diwygiedig yn disodli’r fersiwn flaenorol.
 
Safonau
Yn y dyfodol, bydd safonau statudol yn cymryd lle cynlluniau iaith. Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 a gyflwynodd y newid hwn. Bydd y safonau’n nodi sut y dylai sefydliadau a enwyd yn y Mesur ddefnyddio’r Gymraeg. Bydd eraill, er enghraifft Cyrff y Goron, yn parhau i weithredu eu cynlluniau a’u diwygio er mwyn eu cryfhau.

Trwy barhau i ddefnyddio’r wefan, rydych yn cytuno i ni osod nifer fechan o gwcis. Polisi cwcis

Cau