Anwybyddu Gorchmynion y Rhuban
Neidio i'r prif gynnwys

Beth yw safonau?

Mae safon yn egluro sut mae disgwyl i sefydliadau ddefnyddio’r Gymraeg mewn gwahanol sefyllfaoedd.

Mae Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 yn gosod fframwaith cyfreithiol er mwyn cyflwyno dyletswydd ar rai sefydliadau i gydymffurfio â safonau ymddygiad ar y Gymraeg. Mae’r Mesur yn nodi y caiff Gweinidogion Cymru, drwy reoliadau, bennu safonau yn y meysydd canlynol:

  • cyflenwi gwasanaethau
  • llunio polisi
  • gweithredu
  • hybu
  • cadw cofnodion

Mae’r dyletswyddau sy’n deillio o’r safonau yn golygu dylai sefydliadau beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg, ynghyd â hybu a hwyluso defnyddio’r Gymraeg (sef ei gwneud yn haws i bobl ei defnyddio yn eu bywydau o ddydd i ddydd).

Pwrpas safonau yw:

  • ei gwneud hi’n eglur i sefydliadau beth yw eu dyletswyddau o ran y Gymraeg
  • ei gwneud hi’n fwy eglur i siaradwyr Cymraeg pa wasanaethau y gallant ddisgwyl eu derbyn yn Gymraeg
  • sicrhau mwy o gysondeb o ran gwasanaethau Cymraeg a gwella eu hansawdd

Mae proses statudol i’w dilyn er mwyn gosod safonau ar sefydliadau. Gellir cael mwy o wybodaeth am y broses honno drwy glicio yma.

Beth yw hysbysiad cydymffurfio?
Mae ‘Hysbysiad cydymffurfio’ yn ddogfen y mae’r Comisiynydd yn ei llunio a’i rhoi i sefydliadau. Mae’n cynnwys yr union safonau hynny (o blith y rheoliadau) sy’n ofynnol i’r corff eu gweithredu. Mae diwrnod gosod i bob safon o fewn yr hysbysiad cydymffurfio – sef y diwrnod oddi ar pryd y mae’n rhaid i’r safon fod yn weithredol. Mae’n rhaid i’r diwrnod gosod cynharaf fod 6 mis o’r diwrnod y caiff yr hysbysiad ei roi i’r sefydliad. Mae pob hysbysiad cydymffurfio yn unigryw i bob sefydliad.

Beth yw rheoliadau?
‘Rheoliadau’ yw’r enw a roddir ar ddogfen gyfreithiol a chaiff ei phasio gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Mae’n cynnwys rhestr o safonau y gall y Comisiynydd eu gosod ar y sefydliadau y mae’r rheoliadau’n berthnasol iddynt. Mae sawl set o reoliadau ac maent fel arfer yn berthnasol i grwpiau o sefydliadau tebyg. Nid yw o reidrwydd yn golygu bod yr holl safonau sydd o fewn y rheoliadau yn ofynnol ar y sefydliadau hynny. Gweinidogion Cymru sy’n gyfrifol am lunio’r rheoliadau.

Rheoliadau
Gellir gweld yr holl reoliadau sydd wedi eu cymeradwyo gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru drwy glicio ar y dolenni isod:

 
Ni chafodd Rheoliadau Safonau’r Gymraeg (Rhif 3) 2016 eu cymeradwyo gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar 15 Mawrth, 2016.  Fodd bynnag, maent bellach wedi eu hail gyflwyno a’u cymeradwyo fel Rheoliadau Rhif 6 ar 31 Ionawr, 2017.

Trwy barhau i ddefnyddio’r wefan, rydych yn cytuno i ni osod nifer fechan o gwcis. Polisi cwcis

Cau