Anwybyddu Gorchmynion y Rhuban
Neidio i'r prif gynnwys

Ymchwiliadau ac adroddiadau safonau

 
Beth yw ymchwiliad safonau?
Mae gan Comisiynydd y Gymraeg bŵer i gynnal ymchwiliad safonau, sef ymchwiliad i benderfynu a ddylai sefydliadau orfod cydymffurfio â safonau, ac os dylent, pa safonau ddylai fod yn benodol gymwys iddynt.
 
Wrth gynnal ymchwiliad safonau, rhaid i’r Comisiynydd roi sylw i’r angen am sicrhau nad yw gofynion ar sefydliadau i gydymffurfio â safonau yn afresymol neu’n anghymesur.
 
Pwy sy’n agored i orfod cydymffurfio â safonau?
Mae Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 yn cyfeirio at ‘bersonau sy’n agored i orfod cydymffurfio â safonau’. Mae ‘person’ yn y cyd-destun hwn yn golygu sefydliadau a sectorau sy’n dod o fewn categori o bersonau a bennir yn Atodlenni 5 a 6, neu Atodlenni 7 ac 8.

Mae’r Mesur hefyd yn nodi y gall sefydliad sy’n darparu gwasanaethau i’r cyhoedd o dan gytundeb i awdurdod cyhoeddus fod yn agored i gydymffurfio â safonau.
 
Sut fydd ymchwiliad safonau yn gweithio?
Cyn cynnal ymchwiliad safonau, bydd y Comisiynydd yn rhoi hysbysiad rhagymchwilio i bob sefydliad perthnasol o leiaf 14 diwrnod cyn dechrau ar yr ymchwiliad. Hysbysiad ysgrifenedig yw hysbysiad rhagymchwilio sy’n datgan bwriad y Comisiynydd i gynnal ymchwiliad safonau, a phwnc yr ymchwiliad.

Wrth gynnal ymchwiliad safonau, rhaid i’r Comisiynydd ymgynghori â
 
  • phob person perthnasol
  • Panel Cynghori Comisiynydd y Gymraeg
  • y cyhoedd
 
Beth fydd angen i sefydliadau ei wneud yn ystod ymchwiliad safonau?
Mae gofynion pendant yn y Mesur y mae’n rhaid i’r Comisiynydd eu dilyn wrth gynnal ymchwiliad safonau i sefydliad. Bydd hi’n darparu gwybodaeth a chyngor i wneud y broses o gynnal ymchwiliad safonau mor hawdd â phosibl. Bydd arweiniad ar gael yn ysgrifenedig a thrwy gyfarfodydd wyneb yn wyneb, a darperir pwynt cyswllt ar gyfer ymholiadau. Ni fydd y Comisiynydd yn gofyn am wybodaeth ddiangen. 
 
A fydd y Comisiynydd yn casglu tystiolaeth neu wybodaeth fesul sefydliad neu fesul sector?
Wrth gynnal ymchwiliadau safonau, bydd y Comisiynydd yn casglu tystiolaeth gan sefydliadau unigol.
 
Beth fydd yn digwydd i wybodaeth y bydd sefydliadau yn ei ddarparu fel rhan o ymchwiliad safonau?
Bydd yr holl wybodaeth a ddaw i law yn cael ei defnyddio er mwyn cynorthwyo’r Comisiynydd i ddod i gasgliadau mewn adroddiad safonau. Ystyrir y wybodaeth hefyd wrth benderfynu ar gynnwys hysbysiad cydymffurfio a roddir i sefydliad, wedi i reoliadau ddod i rym. 
 
Oes rhaid i sefydliad ymateb i gais am wybodaeth i’r ymchwiliad safonau?
Nac oes, ond nid yw methiant sefydliad i gymryd rhan yn ymgynghoriad y Comisiynydd wrth gynnal ymchwiliad safonau yn atal y Comisiynydd rhag cynnal yr ymchwiliad safonau.
 
Beth yw hyd y broses o gynnal ymchwiliad safonau?
Nid oes terfyn amser ar gynnal ymchwiliad safonau wedi ei bennu yn y Mesur. Er hynny, cynhaliwyd ymchwiliadau safonau blaenorol am gyfnod o 12 wythnos. Wedi hynny, bydd y Comisiynydd yn llunio adroddiad safonau at sylw Gweinidogion Cymru.
 
Beth yw adroddiad safonau?
Dogfen sy’n nodi’r canlynol yw adroddiad safonau:
  • Casgliadau’r ymchwiliad safonau
  • Rhesymau’r Comisiynydd dros ddod i’r casgliadau hynny
Wedi i Gomisiynydd y Gymraeg gynnal ymchwiliad safonau a llunio adroddiad safonau, rhaid i Weinidogion Cymru roi sylw dyladwy i’r adroddiad safonau wrth benderfynu i arfer ai peidio’r pwerau sydd wedi eu rhoi iddynt, a sut i wneud hynny.
Gellir gweld copi o bob adroddiad safonau a luniwyd gan Gomisiynydd y Gymraeg yma 
 
Beth os bydd rhywun yn anghytuno â chasgliadau mewn adroddiad safonau? Oes yna drefn apelio?
Nid oes unrhyw ddarpariaeth yn y Mesur ar gyfer apelio yn erbyn casgliadau ymchwiliadau safonau. Mae gan y Comisiynydd weithdrefn gwyno ynglŷn â gweithredoedd neu anweithiau’n ymwneud ag arfer ei swyddogaethau.
 
Beth yw’r camau sy’n dilyn ymchwiliad ac adroddiad safonau?
Wedi i’r Comisiynydd gynnal ymchwiliad safonau, ynghyd â llunio adroddiad safonau, bydd Gweinidogion Cymru yn cyflwyno rheoliadau drafft a’r dogfennau cysylltiedig gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

Wedi i reoliadau ddod i rym, gall Comisiynydd y Gymraeg roi hysbysiad cydymffurfio i sefydliad. 
 
Beth yw amserlen y Comisiynydd ar gyfer cynnal yr ymchwiliadau safonau i wahanol sefydliadau?
Mae’r Comisiynydd wedi cyhoeddi rhaglen cynnal ymchwiliad safonau ar gyfer nifer penodol o sefydliadau hyd at ddiwedd 2015. Gellir gweld y rhaglen honno drwy glicio ar y ddolen yma.

 

Trwy barhau i ddefnyddio’r wefan, rydych yn cytuno i ni osod nifer fechan o gwcis. Polisi cwcis

Cau