Anwybyddu Gorchmynion y Rhuban
Neidio i'r prif gynnwys

Cydymffurfio gyda safonau’r Gymraeg

Comisiynydd y Gymraeg sy’n gyfrifol am reoleiddio cydymffurfedd â safonau’r Gymraeg. Mae Fframwaith Rheoleiddio’r Comisiynydd, a ddaeth yn weithredol ar 1 Ebrill 2016, yn egluro sut y bwriada’r Comisiynydd gynnal ei gwaith o reoleiddio safonau’r Gymraeg o’r dyddiad hwn ymlaen.

Cwynion

Os yw eich cwyn yn ymwneud â sefydliad sy’n gorfod glynu at safonau bydd y Comisiynydd yn edrych i weld a oes ganddi hawl i’w hystyried. Rhaid i’ch cwyn fod yn ysgrifenedig, oni bai bod eich amgylchiadau personol chi’n golygu na allwch wneud hyn. Disgwylir i chi gyflwyno eich cwyn i’r Comisiynydd o fewn 12 mis ar ôl dod yn ymwybodol o’r broblem.

Beth fydd y Comisiynydd yn ei wneud ar ôl derbyn eich cwyn?
Os gall y Comisiynydd ystyried eich cwyn bydd yn cysylltu â’r sefydliad dan sylw i ofyn am wybodaeth bellach er mwyn dilysu’r gŵyn. Os yw’r Comisiynydd yn fodlon bod amheuaeth bod y sefydliad wedi methu â glynu at safon bydd yn cynnal ymchwiliad.
Os yw’r Comisiynydd yn penderfynu bod sefydliad wedi methu â glynu at safon caiff argymell yr hyn ddylai’r sefydliad ei wneud er mwyn gwella’r sefyllfa ac, mewn rhai achosion, caiff osod camau gorfodi neu roi cosb sifil i’r sefydliad.

Apelio neu ofyn am adolygiad o benderfyniad y Comisiynydd
Os ydych chi’n anfodlon ag ymateb y Comisiynydd i’ch cwyn mae’n bosibl bod gennych hawl gyfreithiol i apelio neu ofyn am adolygiad o’r penderfyniad hwnnw.
Tribiwnlys y Gymraeg sy’n gyfrifol am wrando ar geisiadau am adolygu
penderfyniadau’r Comisiynydd. Bydd y Comisiynydd yn rhoi gwybod i chi
os oes gennych hawl i apelio’r Tribiwnlys
 
 
Adroddiad blynyddol
 
Yng nghyd-destun Mesur y Gymraeg a safonau’r Gymraeg, mae rheoliadau safonau yn cyfeirio at ‘gorff yn llunio adroddiad blynyddol’ sy’n delio â’r modd y bu iddo gydymffurfio â’r safonau cyflenwi gwasanaethau, llunio polisi a gweithredu.

Rhaid i adroddiad o’r fath gynnwys, er enghraifft, nifer y cwynion y derbyniodd y corff, nifer y cyflogeion sy’n meddu ar sgiliau yn y Gymraeg yn ogystal â gwybodaeth ynghylch cyrsiau hyfforddiant a gynigwyd gan y corff yn ystod y flwyddyn ariannol dan sylw. Ar ben hynny, mae rheoliadau’n cyfeirio at y rheidrwydd sydd ar gorff i ddarparu unrhyw wybodaeth y bydd y Comisiynydd yn gofyn amdani sy’n ymwneud â’i gydymffurfedd â phob dosbarth o safonau. Yn olaf, mae’n ofynnol i gorff gyhoeddi adroddiad blynyddol a sicrhau y rhoddir cyhoeddusrwydd i’r ffaith ei fod wedi gwneud hynny. 

Yng nghyd-destun Deddf yr Iaith Gymraeg 1993, mae cyrff sy’n gweithredu cynlluniau iaith dan ddyletswydd statudol i baratoi a chyflwyno adroddiad monitro blynyddol i’r Comisiynydd sy’n disgrifio sut y maent yn gweithredu’r cynlluniau hynny.

O fewn adroddiad monitro blynyddol, mae disgwyl i gyrff ddangos eu bod yn cydymffurfio â’u cynlluniau iaith a chynnwys gwybodaeth a thystiolaeth ar brif faterion gweithredu’r cynlluniau. Mae’r Comisiynydd wedi llunio canllawiau adrodd ar gyfer gwahanol grwpiau o gyrff. Ceir rhestr o holl ymatebion y Comisiynydd i adroddiadau monitro blynyddol yn y fan hon.
 
 
Fframwaith Rheoleiddio Comisiynydd y Gymraeg

Comisiynydd y Gymraeg sy’n gyfrifol am reoleiddio cydymffurfedd sefydliadau gyda’u dyletswyddau ieithyddol statudol. Mae Fframwaith Rheoleiddio’r Comisiynydd, a ddaeth yn weithredol ar 1 Ebrill 2016, yn egluro sut y bwriada’r Comisiynydd gynnal ei gwaith o reoleiddio safonau’r Gymraeg a chynlluniau iaith Gymraeg o’r dyddiad hwn ymlaen.

Barn y Comisiynydd yw nad trwy orfodi’n unig y mae sicrhau cydymffurfedd; felly bydd yn cynnal rhaglen waith fydd yn cymell cydymffurfedd ac yn gymorth i alluogi pethau i ddigwydd fel y dylent.

Yn fras, bwriedir rheoleiddio drwy gyfuniad o ddulliau amrywiol, megis defnyddio grymoedd y Comisiynydd dan adran 4 Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 (Mesur y Gymraeg), dysgu ac adrodd ar brofiadau defnyddwyr y Gymraeg, dyroddi codau ymarfer (o bosib), cynnal astudiaethau thematig ar amrywiaeth o safonau ynghyd ag ystyried sut orau i ymateb i adroddiadau blynyddol safonau’r Gymraeg neu adroddiadau monitro blynyddol ar weithrediad cynlluniau iaith Gymraeg.

Trwy barhau i ddefnyddio’r wefan, rydych yn cytuno i ni osod nifer fechan o gwcis. Polisi cwcis

Cau