Anwybyddu Gorchmynion y Rhuban
Neidio i'r prif gynnwys

Cyngor technegol

Mae’r gyfres o gynghorion a welwch ar y dudalen hon yn gyngor technegol ar gyfer swyddogion awdurdodau lleol, datblygwyr tai ac eraill sy’n ymwneud yn ymarferol ag enwau lleoedd yng Nghymru.
 
Enwi datblygiadau newydd

Er mai cyfrifoldeb i argymell ffurfiau safonol enwau aneddiadau (pentrefi, trefi a dinasoedd) sydd gan Gomisiynydd y Gymraeg, gall Canllawiau Safoni Enwau Lleoedd Cymru fod yn ddefnyddiol wrth fathu enwau ar ddatblygiadau newydd hefyd.

Gall enwi datblygiadau newydd gynnig cyfle i atgyfodi hen enwau hanesyddol neu draddodiadol gan amlygu rhywbeth arbennig am y tirwedd neu am hanes a hunaniaeth lleoliad. Mae’r Rhestr o Enwau Lleoedd Hanesyddol yn lle gwych i ddechrau chwilio am wybodaeth neu ysbrydoliaeth am enwau hanesyddol i’w defnyddio. Gellid hefyd gysylltu’n uniongyrchol â swyddogion y Comisiwn Henebion sy’n gyfrifol am gynnal y rhestr statudol ar ran Gweinidogion Cymru i ofyn am arweiniad am enwau addas drwy lenwi’r ffurflen ymholiadau ar eu gwefan. Dylid pwysleisio nad yw’r ffurfiau a gofnodir ar y Rhestr o Enwau Lleoedd Hanesyddol yn rhai wedi eu safoni o reidrwydd a gallwch gysylltu â Chomisiynydd y Gymraeg i dderbyn arweiniad ar sut y dylid sillafu’r enwau hyn heddiw.
 
Arwyddion sy’n cynnwys enwau lleoedd

Wrth gynllunio arwyddion sy’n cynnwys enwau lleoedd, yn enwedig arwyddion sy’n croesawu pobl i dref neu bentref, rhaid cymryd gofal wrth ystyried y ffurf sy’n ymddangos ar yr arwydd. Yn y Gymraeg, mae ymadrodd tebyg i ‘Croeso i...’ yn gallu achosi i’r enw Cymraeg sy’n dilyn dreiglo, e.e. ‘Croeso i Gaernarfon’ neu ‘Croeso i Lanelli’, a gall gweld y ffurf wedi ei threiglo arwain at ddryswch. Rydym yn disgwyl gweld ffurf gysefin enw, hynny yw y ffurf wreiddiol heb ei threiglo, ar arwyddion, hynny yw ‘Caernarfon’ a ‘Llanelli’ yn yr enghreifftiau hyn.

Yn yr un modd, os yw’r fannod (Y/Yr) yn rhan o enw lle, nid yw’r ffurf gysefin wastad yn eglur os caiff y fannod ei chyfuno â’r llafariad o’i blaen, e.e. ‘Croeso i’r Bala’ neu ‘Croeso i’r Bont-faen’. Y ffurfiau cysefin yn yr enghreifftiau hyn yw ‘Y Bala’ ac ‘Y Bont-faen’. Ar gyfer arwyddion ffordd neu arwyddion lle mae enw lle yn brif elfen, cewch eich cynghori i ddylunio’r arwyddion â’r ymadrodd yn ymddangos mewn ffont llai a’r enw lle ar linell ar wahân yn ei ffurf gysefin. Gallwch ystyried hepgor yr arddodiad ‘i’ yn gyfan gwbl gan roi ‘Croeso’ yn unig uwchben neu oddi tan yr enw lle.

Gallwch hefyd osgoi’r broblem drwy addasu’r ymadrodd sy’n rhagflaenu’r enw. Mae modd gwneud hyn drwy ddefnyddio ymadrodd fel ‘Croeso i bentref...’ neu hyd yn oed fachu ar y cyfle i hyrwyddo’r lleoliad drwy ychwanegu elfen ddisgrifiadol fel ‘Croeso i dref hanesyddol...’.
Nodwch bod safonau’r Gymraeg yn gosod gofynion penodol ynghylch lleoliad a chywirdeb y Gymraeg ar arwyddion. Gallwch hefyd ganfod canllawiau a lluniadau gweithiol Llywodraeth Cymru ar gyfer arwyddion ar wefan y Llywodraeth: Arwyddion traffig: arwyddion ffiniau.

Trwy barhau i ddefnyddio’r wefan, rydych yn cytuno i ni osod nifer fechan o gwcis. Polisi cwcis

Cau