Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011

 

Cafodd Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 ei basio gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru a chafodd gydsyniad brenhinol ar 9 Chwefror 2011.

Mae’r Mesur yn: 

  • rhoi statws swyddogol i’r Gymraeg yng Nghymru
    Mae gan statws swyddogol y Gymraeg effaith gyfreithiol, ac mae’n golygu na ddylid trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg yng Nghymru.
  • sefydlu swydd Comisiynydd y Gymraeg
    Rôl y Comisiynydd y Gymraeg yw i hybu’r Gymraeg a gwella’r cyfleoedd sydd gan bobl i’w defnyddio.  Gwneir hyn drwy bwysleisio statws swyddogol yr iaith yng Nghymru a thrwy osod safonau ar sefydliadau.  Bydd hyn, yn ei dro, yn arwain at greu hawliau i siaradwyr Cymraeg.
  • darparu ar gyfer Panel Cynghori Comisiynydd y Gymraeg
    Mae hyn yn golygu gall y Comisiynydd greu panel o arbenigwyr i’w chynorthwyo.  Caiff ymgynghori â’r Panel Cynghori ar unrhyw fater. Ceir gwybodaeth am aelodau a rôl y Panel fan hyn.
  • creu trefn o gyflwyno dyletswyddau ar ffurf safonau iaith
    Safonau sydd yn egluro sut mae disgwyl i sefydliadau ddefnyddio’r Gymraeg. Cliciwch yma i weld beth yw pwrpas safonau iaith.
  • gwneud darpariaeth ynglŷn â hybu a hwyluso defnyddio’r Gymraeg
    Mae cynyddu’r defnydd o’r Gymraeg a’i gwneud hi’n haws i bobl ei defnyddio yn eu bywydau bob dydd yn ganolog i holl waith y Comisiynydd; ac yn rhan greiddiol o’r safonau gaiff eu gosod ar sefydliadau.
  • gwneud darpariaeth ynglŷn ag ymchwilio i ymyrraeth â’r rhyddid i ddefnyddio’r Gymraeg 
    Os yw person yn teimlo bod rhywun wedi ymyrryd â’i ryddid i ddefnyddio’r Gymraeg gall ofyn i’r Comisiynydd ymchwilio i’r mater. Gall hyn cynnwys sefyllfaoedd lle mae 
    • rhywun yn datgan na ddylai person ddefnyddio’r Gymraeg (ar lafar neu’n ysgrifenedig) gyda pherson arall sydd hefyd yn dymuno defnyddio’r iaith
    • rhywun yn datgan y bydd person yn dioddef anfantais am ddefnyddio’r Gymraeg gyda pherson arall 
    • rhywun yn achosi anfantais i berson am ddefnyddio’r Gymraeg gyda pherson arall. Cliciwch yma am fwy ar rhyddid i ddefnyddio’r Gymraeg.
  • sefydlu Tribiwnlys y Gymraeg
    Gwaith y Tribiwnlys yw gwrando ar achosion ar benderfyniadau’r Comisiynydd yn ymwneud â safonau'r Gymraeg. I ddarllen mwy am waith ac aelodau’r Tribiwnlys, cliciwch yma.
  • darparu ar gyfer Cyngor Partneriaeth y Gymraeg
    Mae Cyngor Partneriaeth y Gymraeg yn rhoi cyngor a sylwadau i Weinidogion Cymru ar strategaeth y Gymraeg. I ddarllen am waith ac aelodaeth y Cyngor Partneriaeth, cliciwch yma
  • diddymu Bwrdd yr Iaith Gymraeg
    Bwrdd yr Iaith Gymraeg oedd y corff statudol a grëwyd gan Ddeddf yr Iaith Gymraeg 1993. Ei brif gwaith oedd hyrwyddo a hwyluso defnydd o’r iaith Gymraeg.


Is-ddeddfwriaeth Mesur y Gymraeg
Gorchmynion cychwyn a gorchmynion eraill
Is-ddeddfwriaeth yn ymwneud â Thribiwnlys y Gymraeg
Rheoliadau Safonau’r Gymraeg




Trwy barhau i ddefnyddio’r wefan, rydych yn cytuno i ni osod nifer fechan o gwcis. Polisi cwcis

Cau